Wat gaat het kosten?

• De autonome ontwikkelingen zijn onvermijdelijke ontwikkelingen. Deze waren al benoemd bij de Perspectiefbrief. Er is toen niet over besloten en ze liggen nu ter besluitvorming voor aan de Raad. Deze worden apart toegelicht.

• Begrotingsrechtmatigheid bevat wijzigingen die budgettair neutraal over de gehele begroting verlopen, maar wel onder de bevoegdheid van de Raad vallen. Vaak gaat het dan om uitgaven die gefinancierd worden uit reserves. Ze worden apart toegelicht.

• De kostentoerekening betreft de toerekening van overheadkosten (b.v. personeel, ICT, gebouwen) vanaf programma 7 Overhead naar de diverse andere programma's. Deze toerekening verloopt budgettair neutraal binnen de gehele begroting. Op deze administratieve verrekening wordt geen toelichting gegeven.

• Neutrale aanpassingen zijn technische correcties op budgetten tussen programma’s en verlopen budgettair neutraal over de gehele begroting. Voor deze administratieve verschuivingen worden geen toelichtingen in het boekwerk opgenomen.

• De nominale ontwikkelingen betreffen de prijs- en loonindexatie zoals vastgesteld in de Perspectiefnota 2027. Deze worden verrekend met de in de begroting opgenomen stelpost loon- en prijsontwikkelingen (nominaal) en komen niet ten laste van het begrotingssaldo. Voor de indexatie nemen we geen toelichting op.

• De overige besluitvorming bevat ontwikkelingen die niet autonoom zijn, maar door het college wel als noodzakelijk worden ervaren. Deze worden apart toegelicht.

• De prioriteiten coalitieakkoord zijn uitwerkingen van het coalitie akkoord. Hierop worden toelichtingen gegeven.

• De dekkingsvoorstellen geven aan hoe we de financiële opgave oplossen. Deze zijn voorzien van een toelichting.

Voor 2026 laten de verwachte aantallen jeugdigen, de gemiddelde kosten en de trends per zorgcategorie een eindejaar raming van circa € 30,7 miljoen zien, tegenover een beschikbaar budget van € 29,6 miljoen. Dit zou resulteren in een verwacht tekort van € 1,1 miljoen. Dit wordt vooral verklaard door hogere kosten voor ambulante jeugdhulp (+ 100 jeugdigen per jaar) en door stijgende kosten binnen complexe trajecten met verblijf (20% groei). Binnen het programma ‘Grip op Jeugdhulp’ zien we mogelijkheden om bij te sturen waardoor het tekort naar verwachting kan worden teruggedrongen tot € 0,5 miljoen.

Op jeugdbescherming en -reclassering ontstaat een tekort door het wegvallen van incidenteel meerjarig budget en een stijging van het aantal trajecten sinds het najaar van 2025. Deze trajecten lopen naar verwachting het hele jaar 2026 door. Er is € 194.000 structureel nodig om de wettelijke taak rond de veiligheid van jeugdigen en gezinnen te kunnen blijven uitvoeren.

De jeugdbeschermingsketen loopt al jaren vast. Circa de helft van de gezinnen bij de grootste jeugdbeschermingsinstelling heeft geen vaste jeugdbeschermer. Bij de andere gezinnen is er onvoldoende aandacht voor de ouders en regie op lengte en zwaarte van de kosten voor de jeugdhulp. Door het overnemen van de regie op (preventieve) trajecten van de jeugdbescherming door het Sociaal Team van de gemeente kan zij beter grip houden op de kosten en voldoet zij beter aan haar wettelijke taak. De inzet wordt gefinancierd uit het budget voor jeugdbescherming. Project start tweede helft 2026 en loopt tot halverwege 2028.

In 2025 en 2026 zijn de Wmo 'hulp bij het huishouden' en de Wmo 'begeleiding' opnieuw aanbesteed. Beiden via een open house procedure om een zo dekkend mogelijk zorglandschap te creëren. Bij open house is het vooraf niet bekend hoeveel zorgaanbieders inschrijven en hoeveel zorgaanbieders uiteindelijk gecontracteerd worden. Bij de Wmo hulp bij het huishouden is het dubbele aantal aanbieders gecontracteerd ten op zichte van de vorige aanbesteding. Bij Wmo begeleiding wordt ook een stijging verwacht. Meer aanbieders betekent meer werk voor het contractmanagement. Hierdoor is het nodig om de formatie met 0,5 vte uit te breiden in 2027 en 2028.

Sinds de invoering van de Participatiewet (PW) in 2015 is het team klantmanagers in aantal fte gelijk gebleven, terwijl het aantal inwoners dat aanspraak maakt op een uitkering sinds 2015 is toegenomen (autonome groei). Zo laten cijfers van het CBS zien dat in januari 2015 870 personen (niet uitkeringen, personen) gebruik maakten van een bijstandsuitkering, tegen 1070 in augustus 2025. Deze cijfers laten alleen de personen in een reguliere (PW) uitkering zien. Dit leidt tot een voorstel om het aantal klantmanagers met 2 vte uit te breiden. n.b. toelichting keert terug op programma's 1 en 7.

Bij het preventieve aanbod van Humanitas, namelijk het Financieel Café en de thuisadministratie is het aantal deelnemers gestegen evenals de loonkosten voor het werven en begeleiden van vrijwilligers. De verwachte kostenstijging voor 2027 en verder bedraagt € 30.000.

Stichting MEE voert de onafhankelijke cliëntondersteuning uit. Deze ondersteuning is bedoeld om inwoners met een hulpvraag – bijvoorbeeld op het gebied van zorg, welzijn of participatie – kosteloos en onafhankelijk te begeleiden bij het vinden van passende oplossingen, onder andere door de inzet van sleutelpersonen. Voor 2026 wordt een overschrijding van €120.000 verwacht, oplopend naar €178.000 in 2027 (10% groei verwacht in 2027) en verder. Deze overschrijding is grotendeels toe te schrijven aan een toename in het aantal inwoners dat ondersteund wordt.

De GR OGZ Amstelland geeft uitvoering aan de Wet Publieke Gezondheid door de GGD in de regio Amstelland. In het voorjaar 2026 wordt de begroting 2027 bepaald. Voor het jaar 2027 en verder betreft dit een nadeel van € 39.300. Dit wordt veroorzaakt door diverse factoren waaronder de indexatie.

De toename in kosten is veroorzaakt door drie factoren. Er heeft in 2025 besluitvorming plaats gevonden om de inloopvoorziening en expertiseplatform HGKM (Huiselijk geweld/Kindermishandeling) te openen. Alle raden hebben hier inhoudelijk mee ingestemd. Financieel is dit nog niet verwerkt. Dit gaat om incidenteel geld over de periode 2027 - 2030. Daarnaast is in 2024 door het Dagelijks en Algemeen Bestuur van de GGD de organisatie en opening van het Centrum Seksueel Geweld opgestart. Dit was financieel nog niet meegenomen in de begroting. Als derde factor is de indexatie toegepast.

De diverse budgetten voor de WMO (vervoer, hulp bij huishouden, begeleiding en dagbesteding) worden naar beneden bijgesteld. De verwachte groei van valt lager uit. Dit heeft verschillende oorzaken zoals een nieuw indicatieprotocol, lager geïndexeerde tarieven. Ook het budget voor PGB’s wordt neerwaarts bijgesteld. Enkele duurdere PGB’s uit eerdere jaren zijn komen te vervallen. Ook zijn voor de Hulp bij Huishouden meer aanbieders gecontracteerd waardoor mogelijk minder mensen kiezen voor en PGB.

De diverse budgetten voor de WMO (vervoer, hulp bij huishouden, begeleiding en dagbesteding) worden naar beneden bijgesteld. De verwachte groei van valt lager uit. Dit heeft verschillende oorzaken zoals een nieuw indicatieprotocol, lager geïndexeerde tarieven. Ook het budget voor PGB’s wordt neerwaarts bijgesteld. Enkele duurdere PGB’s uit eerdere jaren zijn komen te vervallen. Ook zijn voor de Hulp bij Huishouden meer aanbieders gecontracteerd waardoor mogelijk minder mensen kiezen voor en PGB.

De diverse budgetten voor de WMO (vervoer, hulp bij huishouden, begeleiding en dagbesteding) worden naar beneden bijgesteld. De verwachte groei van valt lager uit. Dit heeft verschillende oorzaken zoals een nieuw indicatieprotocol, lager geïndexeerde tarieven. Ook het budget voor PGB’s wordt neerwaarts bijgesteld. Enkele duurdere PGB’s uit eerdere jaren zijn komen te vervallen. Ook zijn voor de Hulp bij Huishouden meer aanbieders gecontracteerd waardoor mogelijk minder mensen kiezen voor en PGB.

De diverse budgetten voor de WMO (vervoer, hulp bij huishouden, begeleiding en dagbesteding) worden naar beneden bijgesteld. De verwachte groei van valt lager uit. Dit heeft verschillende oorzaken zoals een nieuw indicatieprotocol, lager geïndexeerde tarieven. Ook het budget voor PGB’s wordt neerwaarts bijgesteld. Enkele duurdere PGB’s uit eerdere jaren zijn komen te vervallen. Ook zijn voor de Hulp bij Huishouden meer aanbieders gecontracteerd waardoor mogelijk minder mensen kiezen voor en PGB.

De diverse budgetten voor de WMO (vervoer, hulp bij huishouden, begeleiding en dagbesteding) worden naar beneden bijgesteld. De verwachte groei van valt lager uit. Dit heeft verschillende oorzaken zoals een nieuw indicatieprotocol, lager geïndexeerde tarieven. Ook het budget voor PGB’s wordt neerwaarts bijgesteld. Enkele duurdere PGB’s uit eerdere jaren zijn komen te vervallen. Ook zijn voor de Hulp bij Huishouden meer aanbieders gecontracteerd waardoor mogelijk minder mensen kiezen voor en PGB.

Op basis van de afgelopen jaren zien we dat de begroting voor Kwijtschelding van bijzondere bijstand € 94.000 te laag is geraamd. Daarnaast is er door een wijziging van het beleid in 2025 een toename van leningen, die vanuit bijzondere bijstand worden verstrekt, kwijtgescholden. Dit effect, groot €126.000, loopt door tot in 2027. De bijstelling van de begroting bedraagt daarmee in totaal € 220.000 voor 2027 en daarna € 94.000 voor de verdere jaren.

In de begroting is structureel een bedrag van € 41.900 opgenomen als te ontvangen vergoeding voor de inzet van schuldhulpverlening in het kader van re-integratie. Deze inkomsten zijn in de afgelopen jaren niet gerealiseerd waardoor de begroting wordt bijgesteld.

Voor veel inburgeringskosten ontvangt de gemeente een specifieke uitkering (SPUK) van het Rijk. Er zijn echter ook noodzakelijke kosten die niet uit de SPUK mogen worden betaald, zoals reiskosten en kinderopvangkosten. Het vergoeden van deze kosten is geen gemeentelijke taak volgens de Wet Inburgering 2021. Hierdoor ontbreekt een juridische grondslag om deze uitgaven vanuit de SPUK te bekostigen. Gemeenten hebben dit knelpunt al meermaals onder de aandacht gebracht via de VNG en Divosa, maar tot nu toe zonder resultaat. Dekking kon in het het verleden worden opgevangen door een eenmalige bijdrage vanuit het Rijk en eigen overschotten op andere budgetten. Met de toegenomen stijging van de kosten en het missen van een bijdrage vanuit het Rijk, is dat echter niet meer mogelijk.

In april 2024 is op initiatief van de gemeenteraad van Amstelveen ingestemd met aansluiting bij het Shelter City-programma van Justice & Peace voor een periode van 3 jaar. De hiervoor beschikbare middelen waren bedoeld voor uitvoering in 2025, 2026 en 2027. Door een onjuiste fasering zijn de middelen voor het eerste uitvoeringsjaar in 2024 blijven staan en niet tijdig doorgeschoven naar de daadwerkelijke uitvoeringsjaren. Hierdoor ontstaat in 2027 een tekort van €40.000. Voorgesteld wordt dit budgettair te corrigeren zodat de uitvoering van het programma conform het raadsbesluit kan plaatsvinden.

Het nader voorlopige macrobudget BUIG 2026 is geactualiseerd voor bijstellingen op de omvang van het macrobudget. Daarnaast is de loonkostensubsidie (LKS) geactualiseerd. De raad is medio juni geÏnformeerd over de BUIG-budgetten en meicirculaire via raadsbrief Z26-0565000. Hierin staat aangegeven dat het hieruit voortvloeiende structurele nadeel van €1,35 miljoen bovenop de in de Perspectiefbrief gemelde opgave komt. De financiële uitwerking van de meicirculaire was te laat om meegenomen te kunnen worden in de Perspectiefbrief. n.b. toelichting keert terug op programma's 1 en 8.

Sinds 2025 is in Amstelveen, naar aanleiding van het Beleidsplan Armoedebeleid 2024 e.v. de Stichting Urgente Noden Amstelveen (SUN) opgericht. Zij ondersteunen inwoners die tussen wal en schip vallen, omdat zij een inkomen hebben dat (net) hoger is dan de normbedragen die Amstelveen hanteert in haar armoedebeleid. Sun voorziet in materiele ondersteuning van personen of groepen van personen in Amstelveen die niet (of niet op tijd) in aanmerking komen voor andere gemeentelijke voorzieningen. Zij geven giften, supermarktbonnen bij broodnood en sociale leningen. Om de inzet van Sun te kunnen continueren, is € 63.750 per jaar nodig. Met dit bedrag kunnen 175-225 hulpvragers worden geholpen.

Tot en met 2025 werd de outreachende verslavingszorg aangeboden door Brijder Web (onderdeel van Parnassia groep). Vanwege aanhoudend personeelstekort zijn zij hiermee gestopt en zijn er afspraken gemaakt met de Jellinek kliniek (onderdeel van Arkin) om de zorg over te nemen. Het subsidiebedrag is echter hoger dan voorheen bij Brijder en de OGGZ-middelen die wij vanuit Amsterdam ontvangen, zijn niet toereikend om die verhoging te dekken. Incidenteel hebben wij dit voor 2026 kunnen opvangen vanuit de CUP-middelen voor GGZ; deze zijn echter vanaf 2027 niet meer beschikbaar. Voor 2027 en verder wordt daarom € 40.000 aangevraagd.

Volgend uit de visie ‘Amstelveen Ontmoet Elkaar’ is er sinds mei 2022 een wijkregisseur actief in de wijken Patrimonium, Oude Dorp en Keizer Karelpark. Inmiddels is de wijkregisseur in alle wijken actief en is een centraal aanspreekpunt in de wijk, maar ook binnen de gemeente geworden. De wijkregisseur zorgt ervoor dat signalen uit wijken sneller worden opgepakt, bewonersinitiatieven worden ondersteund en de samenwerking tussen inwoners, maatschappelijke organisaties en gemeente wordt versterkt. De rol van verbinder bevordert de samenwerking binnen het fysieke, sociale en veiligheidsdomein en sluit aan bij de doorgaande ontwikkeling om wijkgericht te werken.
De beschikbaar gestelde middelen uit het CUP (College Uitvoeringsprogramma) voor een wijkregisseur kwamen voort uit een pilot die begin 2022 is gestart en hebben een relatie met het huidige coalitieakkoord dat loopt tot en met 2026. Het gezamenlijk oppakken van signalen is een noodzaak om de sociale cohesie en de leefbaarheid van de Amstelveense wijken te versterken. De structurele kosten bedragen € 145.000 per jaar. n.b. toelichting keert terug op programma's 1 en 7.

Om de ondersteuning van inwoners met een psychische kwetsbaarheid (en onbegrepen gedrag) te verbeteren zijn vanuit een rijkssubsidie voor 2025 en 2026 tijdelijke middelen ontvangen waarmee extra uren voor zorgtoeleiding, vroegsignalering en preventie worden ingezet. Deze ondersteuning wordt geboden door regisseurs Zorgtoeleiding vanuit het Sociaal team. Deze inzet is hard nodig, het Sociaal team ontvangt steeds meer zorgmeldingen en ook het aantal vervuilde en volle woningen stijgt. Het rijk kan (nog) geen garantie geven m.b.t. continuering van de middelen na 2027. Om de ondersteuning in ieder geval voor 2027 te continueren wordt incidenteel € 95.500 aangevraagd. Als rijksfinanciering helemaal uitblijft zijn structureel extra middelen nodig.

Voor het ondersteunen van inwoners met dementie bouwen we voort op de basis die we in de vorige collegeperiode hebben gelegd in het kader van “De mens zien. Actieplan dementie 2024-2026”.  De focus ligt o.a.  op het meer dementievriendelijk maken van de samenleving en voorzieningen, op het bieden van een betekenisvolle daginvulling en op de samenhang tussen dementie en onbegrepen gedrag/ onveiligheid. We hebben ook expliciet aandacht voor mensen met een migratieachtergrond, die een andere ondersteuningsbehoefte hebben.

Voor het ondersteunen van inwoners met een mentale kwetsbaarheid bouwen we voort op de basis die we in de vorige collegeperiode hebben opgebouwd in het kader van “Een sociale basis voor mentale gezondheid. Samenwerkingsagenda GGZ 2024-2026”. Daarbij ligt de focus o.a. op laagdrempelige inloopvoorzieningen in de wijk, herstelgerichte activiteiten en educatie, en het stimuleren van meer bewustwording en begrip rondom mentale gezondheid in de samenleving.

Een bedrag van € 300.000 wordt gereserveerd voor de bijdrage van gemeente Amstelveen aan een pilot met een regionaal bemoeizorgteam voor inwoners met onbegrepen gedrag in Amstelland. Dit team biedt langdurige, proactieve ondersteuning aan mensen die nu tussen wal en schip vallen en bestaat uit professionals uit de ggz, verslavingszorg, forensische zorg en het sociaal domein, aangevuld met betaalde ervaringsdeskundigen. Het team richt zich op het voorkomen van escalatie. Op dit moment is er nog geen duidelijkheid over het mede-financieren hiervan door de andere Amstelland-gemeenten.

We werken verder aan een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen. Gezien de toenemende maatschappelijke opgaven versterken de inzet op thema’s als sociale samenhang, gelijke kansen, toegankelijkheid, emancipatie, bewustwording en het tegengaan van discriminatie.

Dakloosheid leidt in Amstelveen tot schrijnende situaties. We steunen Amstelveense (economisch) daklozen. We evalueren onze aanpak en tijdelijke huisvesting, en we kijken daarbij ook naar het woonurgentiebeleid. We gaan verder met de realisatie van een parentshouse en onderzoeken of we een businesscase kunnen maken voor meer tijdelijke huisvesting. Mochten de rijksmiddelen wegvallen dan ontwerpen we met de regio Amstelland een alternatieve aanpak.

We realiseren tijdelijke woningen voor spoedzoekers, statushouders, en economisch daklozen. De gemeente streeft hierbij altijd naar een mix van doelgroepen.

Het huidige schuldenbeleid continueren we met veel aandacht voor jongeren met schulden en veel aandacht voor preventie. We spreken de intentie uit om proactieve schuldhulpverlening blijvend mogelijk te maken. Amstelveen zet al in op vroegsignalering, waarbij inwoners met betalingsachterstanden actief worden benaderd om escalatie van schulden te voorkomen. Deze aanpak vormt een belangrijke basis onder het huidige beleid en heeft als doel om inwoners sneller grip te laten krijgen op hun financiële situatie, een negatieve spiraal te doorbreken en om problematische schulden te voorkomen.

We willen meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of beperkingen mee laten doen door middel van werk. Daarom rollen we de rode loper uit voor werkgevers die hieraan bijdragen. Er is een woud aan regelingen voor werkgevers en ondoorgrondelijke processen. We maken dit lokaal simpeler. Er wordt een plan gemaakt om dienstverlening aan werkgevers te verbeteren. Ook moet het voor ondernemers makkelijk worden om zich in Amstelveen te vestigen als ze zich voor Amstelveen inzetten. Bijvoorbeeld door mensen met een beperking/mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen.