Jeugd

Ieder kind en elke jongere kan veilig, gezond en kansrijk opgroeien.

In overeenstemming met de Jeugd- en Onderwijsagenda:

• We willen problemen bij de basis aanpakken en erger voorkomen;
• We nemen goed de tijd voor de kleine groep kinderen en gezinnen met complexe problemen die hulp het hardst nodig hebben;
• We zetten ons in voor kinderen die in een minder kansrijke omgeving opgroeien.

Uitvoering Jeugd- en Onderwijsagenda 
In 2027 wordt de uitvoering van de Jeugd- en Onderwijsagenda voortgezet, waarbij de focus ligt op de 3 speerpunten: preventie, zorg voor de kwetsbaarste kinderen en stimuleren van kansengelijkheid.

Preventie Jeugd: afloop SPUK GALA, overgang naar de AZWA 
Per 1 januari 2027 loopt het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) af. De inzet op gezondheid en preventie wordt voortgezet binnen het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), waarbij wordt gewerkt vanuit een werkagenda AZWA  waarin een aantal landelijk verplichte basisfunctionaliteiten een plek krijgen die grotendeels een voortzetting zijn van het huidige beleid. Voorbeelden van de opgaven voor jeugd zijn Kansrijk opgroeien, zoals Kansrijke Start, Nu Niet Zwanger en de ketenaanpak overgewicht. In 2027 wordt gestart met de uitvoering van de werkagenda in afstemming met regionale en lokale partners.

Wijkgerichte Ondersteuning Jeugdhulp
In 2025 is gestart met een wijkgerichte aanpak in drie kwetsbare wijken (Bankras, Keizer Karelpark en Groenelaan) in Amstelveen, die in 2026 verder is uitgerold. De vanuit de Jeugd- en Onderwijsagenda gestarte aanpak richt zich op het vroegtijdig signaleren van kwetsbare gezinnen, in nauwe samenwerking met scholen, en het bieden van laagdrempelige, preventieve ondersteuning die aansluit bij hun leefwereld. Daarbij ligt de nadruk op het toeleiden van kinderen naar naschoolse activiteiten. Er wordt ingezet op samenwerking tussen betrokken partijen, zoals scholen en organisaties die met gezinnen werken, met indien nodig een warme overdracht naar hulpverlening.
2027 is het laatste jaar waarvoor middelen zijn gereserveerd. In dat jaar wordt de aanpak geëvalueerd en wordt besloten over eventuele voortzetting.

Hervormingsagenda Jeugd ; Programma Regionalisering en Versterking Jeugdhulp
In 2023 is de landelijke Hervormingsagenda Jeugd vastgesteld door het Rijk, gemeenten, zorgaanbieders, verwijzers en cliëntenraden. In de Hervormingsagenda zijn maatregelen opgenomen om de jeugdhulp toegankelijk en betaalbaar te houden en de kwaliteit ervan te bevorderen. Voor gemeenten zijn de belangrijkste opgaven regionale inkoop van aanvullende specialistische jeugdhulp (2028), inclusief het oprichten van een Gemeenschappelijke Regeling (GR), het opnieuw inkopen van basishulp (vanaf 2028 of 2029). Beide nieuwe inkopen vragen om aanpassingen in de werkwijze van het lokale team (inclusief afstemming op de ontwikkeling van stevige lokale teams), evenals in de sturing en monitoring en de samenwerking met andere verwijzers, onderwijs, opvang en preventieve partners. Deze opgaven worden projectmatig en in samenhang opgepakt in het gemeentelijke programma Regionalisering en Versterking Jeugdhulp. De landelijke commissie Jeugdzorg “Van Ark” houdt de voortgang op landelijk niveau in de gaten. Er wordt hierbij gewerkt vanuit het staande beleid op jeugd, de budgettaire kaders en aanvullende kaders (zoals de richtinggevende uitspraken die zijn aangenomen door de Raad in het najaar van 2025).

Programma Grip op Jeugdhulp
Vanwege de druk op de kosten van de jeugdhulp, de toenemende vraag naar jeugdhulp en de schaarste aan een deel van de jeugdhulp loopt sinds 2025 het programma Grip op Jeugdhulp. Via vijf werkgroepen wordt samen met verwijzers en aanbieders gekeken hoe de beschikbare hulp het beste kan worden ingezet en waar het minder kan. De vijf werkgroepen zijn 1) Huisartsen, 2) Gemeentelijke verwijzingen, 3) Aanbieders (top 15 grootste aanbieders), 4) Complexe trajecten (casusgericht), 5) Data en monitoring. Naast deze werkgroepen worden aanvullende acties ingezet, per verwijzer of per thema. Voor 2026 zijn dit onder meer: onderwijs- jeugdhulp, 18-/18+ en de jeugdbescherming en jeugdartsen. Op diverse momenten in het jaar worden wethouders en Raad geïnformeerd over de voortgang. Er wordt altijd in samenhang gekeken naar de inhoudelijke behoefte van jeugdigen en gezinnen, de noodzakelijke lengte en zwaarte van trajecten en de financiën.

Doorontwikkeling Kind-en Gezinsbescherming 

Het project Doorontwikkeling Kind- en Gezinsbescherming is op 1 december 2025 gestart en loopt tot 1 december 2028.  Het huidige stelsel staat onder druk. Er is sprake van verkokering: gezinnen die worden overgedragen tussen organisaties, verantwoordelijkheden zijn niet altijd helder en de domein overstijgende samenwerking komt onvoldoende tot stand.  In 2027 vertalen we het Toekomstscenario naar de lokale praktijk. Een van de belangrijke doelstellingen is ondersteuning eerder en dichter bij het gezin organiseren met een sterkere rol voor het lokaal veld. De samenwerking wordt zo georganiseerd dat de professionals van de verschillende partners als één team rond het gezin werken.

In 2027 worden professionals van de verschillende organisaties (het Sociaal team, Veilig Thuis, Gecertificeerde instellingen en de Raad van de Kinderbescherming) gezamenlijk opgeleid zodat zij werken vanuit een gezamenlijke grondhouding en taal. Daarnaast worden er ondersteunende overlegstructuren opgetuigd waar het huishouden centraal staat, met daarin sterke rol lokaal team en expertise die dichterbij gehaald wordt.

In mei 2026 is besloten om de opdracht rondom preventieve jeugdbescherming bij de Jeugdbescherming Regio Amsterdam formeel in te trekken. In 2027 worden de laatste preventieve jeugdbeschermingszaken overgedragen naar het Sociaal team.  

Verbinding Onderwijs-Jeugdhulp
In 2026 is gestart met de implementatie van het regionale samenwerkingskader met als doel de verantwoordelijkheden en werkwijzen van gemeenten, onderwijs en samenwerkingsverbanden te verhelderen en waar mogelijk te concretiseren, zodat jeugdigen tijdig en passend worden ondersteund. In 2027 wordt de implementatie voortgezet en wordt het samenwerkingskader geëvalueerd en aangepast.
Daarnaast worden de gesprekken tussen samenwerkingsverbanden, onderwijs en jeugdhulp voortgezet om het grijze gebied tussen (passend)onderwijs en jeugdhulp verder te verduidelijken, zodat jeugdigen tijdig de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben.
Dit kan bijvoorbeeld door gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen voor jeugdigen die extra ondersteuning nodig hebben. Voorbeelden hiervan zijn de onderwijs-zorgarrangementen Elementa voor hoogbegaafde (HB+) leerlingen en SJSBO De Dolfijn voor jonge kinderen.
Voor de verbinding Onderwijs-Jeugdhulp is geld beschikbaar gesteld. We versterken daarmee de ingezette lijn van zorgteams op scholen waar hier behoefte aan is en zetten schoolmaatschappelijk werk/jeugdhulpverleners meer op maat in.

Evaluatie Uitvoeringsplan Mentale Gezondheid
De mentale gezondheid van jongeren staat onder druk. Om de mentale gezondheid van jeugdigen van 12 tot 18 jaar te versterken, wordt uitvoering gegeven aan het Uitvoeringsplan Mentale Gezondheid Jeugd (2024–2026). Onderdeel hiervan zijn diverse preventieve interventies, waaronder theatervoorstellingen over mentale gezondheid op middelbare scholen, versterking van het jongerenwerk, preventief groepsaanbod voor jongeren met beginnende psychische klachten, de promotie van preventief ondersteuningsaanbod, deskundigheidsbevordering van professionals en het aanbieden van oudercursussen. Het uitvoeringsplan wordt begin 2027 geëvalueerd. Op basis van de evaluatie worden vervolgstappen bepaald.